Celiakia – co warto o niej wiedzieć?

Celiakia – co warto o niej wiedzieć?

Celiakia jest autoimmunologiczną chorobą o podłożu genetycznym, trwa całe życie i wymaga ścisłej diety. Objawia się trwałą nietolerancją glutenu, który w chwili kiedy jest dostarczany do organizmu wraz z pożywieniem, prowadzi do postępującego niszczenia kosmków jelita cienkiego, które są odpowiedzialne za wchłanianie składników odżywczych. Sprawdź, co warto wiedzieć o tej chorobie.

Diagnostyka celiakii

Jeszcze niedawno celiakia była uważana za rzadką chorobę wieku dziecięcego, z której wyrasta się po stosowaniu przez kilka lat bezglutenowej diety. Dzisiaj chorych diagnozuje się coraz więcej, a przyczynia się do tego z pewnością coraz lepsza diagnostyka, a także zdecydowanie większe spożywanie glutenu w społeczeństwie, które powoduje zaostrzenie objawów i podjęcie diagnostyki. Choroba ta może ujawnić się w każdym wieku, jednak najczęściej obserwowana jest tuż po wprowadzeniu glutenu do diety dziecka, w okresie jego dorastania, w ciąży, po poronieniach czy w związku z obecnością przewlekłego stresu. Szacuje się, że na celiakię choruje co najmniej jedna na sto osób. 

Nieleczona celiakia prowadzi do szeregu poważnych problemów zdrowotnych, gdzie jeden ciągnie za sobą drugi, a wyleczyć je jest szczególnie trudno. Osteoporoza, nowotwory układu pokarmowego, obniżenie płodności czy zaburzenia psychiczne to jedne z chorób powstających między innymi wskutek bagatelizowania choroby i niestosowania się do diety ściśle bezglutenowej. 

Celiakia – objawy

Celiakia charakteryzuje się zróżnicowanym przebiegiem, a do pierwszych objawów, które powinny skierować Twoje myśli w kierunku diagnostyki, należą przewlekła biegunka i niezamierzony spadek masy ciała. Objawy te obserwowane są jednak zaledwie u 10% chorych, a pozostałe 90% to szereg innych dolegliwości, które niekoniecznie kojarzone są z występowaniem choroby trzewnej. Warto, byś zwrócił(a) uwagę na dolegliwości ze strony układu pokarmowego, takie jak bóle i wzdęcia brzucha, biegunki, zmniejszenie masy ciała. Często celiakia charakteryzuje się występowaniem objawów takich jak stany depresyjne, apatia, przewlekłe zmęczenie, a w badaniach krwi obserwuje się liczne niedobory żelaza, czy kwasu foliowego. 

Fot. Africa Studio/Adobe Stock

A co, jeśli nie mam żadnych objawów?

Choroba trzewna może mieć również postać skąpoobjawową i to właśnie ta postać rozwija się najczęściej przez wiele lat niezdiagnozowana, powodując stopniowe niszczenie organizmu. Istnieje postać utajona celiakii, która charakteryzuje się obecnością przeciwciał we krwi, a gastroskopia nie wykazuje zmian w jelicie cienkim oraz nie są obserwowane objawy choroby. Zazwyczaj celiakia utajona zmienia się w postać pełnoobjawową po długim czasie normalnego życia, kiedy na skuteczne leczenie jest już bardzo późno.

Celiakia – dieta

Jedyną skuteczną metodą leczenia celiakii jest stosowanie ścisłej diety bezglutenowej przez całe życie. Nawet niewielkie odstępstwa od diety, zanieczyszczenie spożywanych produktów glutenem, brak wiedzy o chorobie i ryzyku przyjmowania pożywienia z niewielką nawet zawartością glutenu skutkować może zaostrzeniem nieprzyjemnych objawów żołądkowych, a co za tym idzie pogorszeniem wchłaniania się składników odżywczych, wskutek czego ich niedobór będzie przyczyniał się do pogorszenia samopoczucia. 

Pacjenci z chorobą trzewną powinni być pod stałą opieką gastrologa i dietetyka, którzy będą skrupulatnie monitorować ich stan zdrowia, jakość diety i ryzyko wystąpienia chorób współistniejących. Wczesne wykrycie celiakii jest kluczowe do zachowania zdrowia przez długi czas.

Zdjęcie główne: Dragana Gordic/Adobe Stock

Napisz komentarz
Napisz komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *